در فرانسه جوايز ادبي بسياري اعطاء ميشود كه اهميت فراوان دارد. در زمان حاضر هفتصد جايزه و پاداش ادبي هست كه صدوهشتاد تاي آنها در خارج از پاريس اعطاء ميگردد. دويست و سيوسه جايزه مخصوص ادبيات عمومي، هشتادوپنج جايزه براي رمان، شصتوسه جايزه براي آثار تاريخي و نودويك جايزه مخصوص كتابهاي متفرقه. در اينجا از جوايزي ياد ميكنيم كه اهميت زيادتري دارند. صورت همه جوايز فرانسه را ارباب تحقيق ميتوانند در «راهنماي جوايز ادبي» كه هر سال به وسيله منتشر ميشود، بيابند.
جوايز آكادمي فرانسه
آكادمي فرانسه هر سال جوايز متعددي اعطاء ميكند كه دو تاي آنها را معرفي ميكنيم. بنياد اين آكادمي در قرن هفدهم نهاده شد و جوايز آن سالهاست كه اعطاء ميشود.
جايزه بزرگ ادبيات
اين جايزه ادبي در سال 1912 مقرر شد و آن را به شاعر يا نويسندهاي اعطاء ميكنند كه يك يا چند اثر ممتاز و با مضمون و سبكي عالي عرضه كرده باشد. مبلغ جايزه ا زده هزار فرانك در 1912 تا پانصد هزار فرانك در 1958 تغيير كرده است و بيشترين مبلغي است كه از طرف، آكادمي فرانسه به عنوان جايزه داده ميشود. در اينجا نام چند تن از برندگان سالهاي مختلف را ميبينيد.
جايزه رمان Prix de Roman
اين جايزه آكادمي فرانسه از سال 1915 تاكنون به منظور امتياز بخشيدن رماننويس جواني كه يك اثر عالي تخيلي عرضه كرده باشد، همه ساله اعطاء شده است. مبلغ جايزه از پنج هزار تا سيصد هزار فرانك تغيير كرده است. اين جايزه هميشه مورد توجه دوستداران ادبيات بوده است و كتابي را كه برنده «جايزه رومان» شناخته شود معمولاً در مدتي كوتاه به اكثر زبانهاي زنده دنيا ترجمه و منتشر ميكنند.
جايزه ترجمه دنيس كلروئن
اين جايزه كه نخستين بار در سال 1946 اعطاء شد به ياد دنيس كلروئن، مترجم ممتاز ادبي نامگذاري شده است. دنيس در طي جنگ به واسطه همكاري با نيروي مقاومت فرانسه تبعيد گرديد و در يك بازداشتگاه آلماني مرد، جايزه ترجمه را در فواصل نامعيني، معمولاً هر دو سال يكبار، براي ترجمهاي عالي از زبان فرانسوي به انگليسي و بالعكس اعطاء ميكنند. اين جايزه مخصوص ترجمههايي است كه از زبان انگليسي به فرانسوي انجام ميگيرد، مبلغ آن پنجاه هزار فرانك و با يك مدال همراه است. چند داور معمولاً در ماه دسامبر هر سال در مورد انتخاب اثر برنده از بين آثار ادبي كه نخستين بار در سال قبل به زبان فرانسوي منتشر شده است تصميم ميگيرند. در مورد ترجمههايي كه از زبان فرانسوي به انگليسي ميشود يك كميته مختلط انگليسي و آمريكايي در لندن و نيويورك رأي ميدهد.
جايزه فمينا Prix Femina
جايزه فمينا كه مبلغ آن پنج هزار فرانك است در سال 1904 به وسيله گروهي از بانوان نويسنده فرانسوي و «مجله فمينا» و «ويا ورز» بنياد نهاده شد. در سالهاي اخير مج
له «وي پراتيك» جاي مجله «وي اورز» را گرفت. اين جايزه تاكنون به نامهاي «جايزه فمينا ـ وي اورز» و جايزه فمينا ـ پراتيك شناخته شده است. جايزه به عاليترين كتاب سال كه به وسيله زن يا مردي نويسنده به زبان فرانسوي نوشته شده باشد اعطاء ميشود. اثر منتخب بايد مبين قدرت خلاقه نويسنده يا داراي انسجام و اصالتي مبشر آتيه درخشان وي باشد. اين جايزه فقط مخصوص رمان و داستان است و تنها به يك نفر تعلق ميگيرد. هر سال در ماه دسامبر گروهي از بانوان فاضل به داوري در مورد كتاب برنده ميپردازند. كتابهايي كه براي ارائه به هيأت داوران تعيين ميگردد در طي چند جلسه به وسيله گروه مذكور انتخاب ميشود.
جايزه گنكور prix Gone court
جايزه گنكور كه مبلغ آن پنج هزار فرانك است با سابقهاي ممتد يكي از مهمترين جوايز ادبي فرانسه است. آكادمي گنكور كه اين جايزه را اعطاء ميكند در سال 1903 به وسيله ژول و ادموند دو گنكور مؤسسات مكتب «امپرسيونيسم» در داستاننويسي، بنياد نهاده شد. آكادمي متشكل است از ده عضو ثابت كه همه صاحب درجات رفيع در ادبيات هستند و جايزه را به «بهترين اثر منثوري كه در طي سال منتشر شده و به نيكوترين وجه مبين جواني و جرأت و استعداد باشد» اعطاء ميكنند. اين جايزه معمولاً به نويسندگان جوان تعلق ميگيرد و سعي ميشود كه آن را به نويسندگان مشهور و شناخته شده بدهند.
جايزه انتراليه
جايزه انتراليه هر سال در ماه دسامبر، در حدود يك هفته بعد از اعلام جايزه گنكور براي بهترين رمان سال اعطاء ميشود. رمان برنده بايد مضموني جهاني و همهپسند داشته باشد. براي جايزه هر نويسندهاي را ممكن است نامزد كنند اما روزنامهنگاران مقدم داشته ميشوند. اعطاي جايزه كه با مهماني ناهار همراه است، نخستين بار در سال 1930 به وسيله جمعي ژورناليست كه در مورد برنده داوري ميكنند انجام گرفت. جايزه نقدي نيست:
جايزه پيير كنت دونوي
اين جايزه كه در سال 1953 به ياد پيير كنت دونوي بنياد نهاده شد، براي اثري فلسفي، علمي يا ترجمه احوال بزرگان اعطاء ميشود. اثر منتخب بايد در مورد حيات معنوي عصر ما و دفاع از عظمت انسان داراي اهميتي خاص باشد. متن اثر ميتواند در اصل به هر زباني باشد، اما لازم است كه در طي دو سال پيش از اعطاي جايزه به زبان فرانسوي يا انگليسي منتشر شده باشد. همه ساله اين جايزه را يك سال در پاريس براي كتابي كه به زبان فرانسوي و در فرانسه انتشار يافته باشد و سال بعد در نيويورك براي كتابي كه در انگلستان يا كشورهاي متحده آمريكا منتشر شده باشد، اعطاء ميكنند، مبلغ جايزه پانصد دلار است كه با يك مدال نقره به وسيله ماري لو كنت دونوي به برنده تقديم ميشود.
جايزه تئوفراست رهنودو
جايزه تئوفراست رهنودو به وسيله گروهي از روزنامهنگاران فرانسوي در سال 1925 بنياد نهاده شد. اين گروه هنگامي كه در انتظار اعلام برنده جايزه گنكور مشغول خورد و نوش بودند تصميم به ايجاد اين جايزه گرفتند. آنان به سبب اينكه از انتخاب بعضي از برندگان جايزه گنكور ناراضي بودند، تصميم گرفتند كه خود جايزهاي بنياد نهند و اين جايزه را به ياد پدر مطبوعات فرانسه (1653ـ1586) جايزه رهنودو ناميدند. جايزه را معمولاً به كسي ميدهند كه به عقيده آنان شايستگي گرفتن جايزه گنكور يا جايزه فمينا راد اشته باشد. شرايط جايزه همانهاست كه در جايزه گنكور تعيين شده است. با اينكه جايزه صرفاً افتخاري است، برنده ميتواند از فروش تقريباً 50000 نسخه از اثر خود بهرهمند گردد. برنده جايزه هر سال اندك زماني پس از اعطاي جايزه گنكور اعلام ميشود.
نیست شو تا هستیت از پی رسد